Câu nói nhân sinh

 Trên kính mẹ già, dưới thương con thơ, trước lo nhân quả, sau mới tính hơn thua.

Trái lẽ phải thì lùi, phải lẽ đời thì tiến, trên không lỗi đạo, dưới không thẹn lòng.

Biết trên mà thờ cha mẹ, biết dưới mà dạy con ngoan, biết trước nhân nào quả ấy, biết sau chẳng dám lỡ làng.

Trái pháp luật dù nhỏ cũng tránh, phải đạo lý dù khó cũng làm, trước đúng ca dao tục ngữ, sau mới dám ngẩng mặt lên.

Trên không quên ơn sinh thành, dưới chẳng nỡ phụ kẻ cơ hàn, trái lòng người thì sửa, phải lòng trời thì an.

Tiến khi luật cho phép, lùi khi đạo khuyên dừng, trước biết nhân quả rành rành, sau không oán trời trách đất.

Trên lễ với bề trên, dưới nhường với em bé, trái với thuần phong bỏ ngay, phải với tục ngữ làm liền.

Biết trước mà lo, biết sau mà giữ, biết trên mà kính, biết dưới mà thương, biết trái mà bỏ, biết phải mà theo.

Trên không làm cha mẹ buồn, dưới không để con thơ khóc, trước gieo nhân lành vào đất, sau gặt quả ngọt trên tay.

Trái đạo lý thì lùi một bước, phải chân lý thì tiến mười phần, trên thờ tổ tiên, dưới trông con cháu nên tu thân.

Có vay có trả nên tôi trả nghĩa đời, trên biết cúng giỗ, dưới biết dạy khuyên, trái ác như tránh rắn, phải thiện như tìm hoa.

Tiến không giày xéo ai, lùi không oán thán gì, trước lo pháp luật, sau mới nghĩ đến mình.

Trên trọng lời cụ già, dưới nghe ý trẻ nhỏ, trái lương tri không tham của người, phải đạo trời không sợ khổ.

Biết tiến lúc thời cơ, biết lùi lúc nguy nan, biết trước giữ mình, biết sau tránh vạ, biết trên nhờ cha mẹ, biết dưới nhờ con cái mà tu.

“Uống nước nhớ nguồn” – tôi nhớ trên, “Thương người như thể thương thân” – tôi thương dưới, trái câu ấy là sai, phải câu ấy là đúng.

Trên không phụ tổ tiên, dưới không lừa trẻ thơ, trước có luật nhân quả rành, sau chẳng sợ tai ương bất ngờ.

Trái pháp luật thì đứng lại, phải công bằng thì đi tiếp, trên biết hiếu, dưới biết từ, trước tính lường, sau hành động.

Một cây làm chẳng nên non – trên biết đoàn kết, dưới biết nhường nhịn, trái với điều ấy tức tự hại mình, phải với điều ấy tức trời phù hộ.

Tiến vì nghĩa đồng bào, lùi vì an toàn xóm giềng, trước nhìn nhân quả, sau mới tiến lùi, trên kính ông bà, dưới yêu trẻ nhỏ.

Trên ở hiền thì dưới gặp lành, trước gieo gió sau gặp bão chẳng sai, tôi chọn làm lành dẫu chậm – là trái với điều ác, phải với điều thiện.

Biết trên để chăm mẹ già liệt giường, biết dưới để lo con thơ cắp sách, biết trước để dành phòng khi đau ốm, biết sau để khỏi hối hận muộn màng.

Trái lẽ phải thì cắn răng từ chối lợi, phải lẽ đời thì dang tay đón khó, trước lấy đạo đức làm gốc, trên dưới mới vững.

“Học ăn học nói học gói học mở” – trên học với người già, dưới học với trẻ khôn, trái phép tắc là thất lễ, phải lễ nghĩa là nên người.

Trước tu thân, sau mới dạy đời, trên không sợ thiệt, dưới không chấp nhặt, trái luật thì lùi, phải luật thì tiến.

Tiến mà vẫn khiêm cung, lùi mà vẫn chính trực, trước trọng pháp luật như trọng cha, sau yêu đạo lý như yêu mẹ.

Trên vâng lệnh làng, dưới gìn hòa xóm, trái tinh thần tương thân thì bỏ, phải nghĩa tương ái thì làm ngay.

Có công mài sắt có ngày nên kim – tôi kiên trì sống đúng, trước nhẫn nhục, sau an vui, trên kính dưới nhường.

Biết trước – biết nhân nào quả nấy, biết sau – biết tham thì thâm, biết trên – biết ơn sinh thành, biết dưới – biết làm gương.

Trái với lời thề thì hổ với tổ tiên, phải với lẽ phải thì vững bước trên đời, trên dưới đều yên, trước sau một mực.

Tiến không ham công chuộc danh, lùi không sợ thiệt thân, trước coi ca dao: “Lành làm đúc, ác mang”, trên thờ, dưới dạy.

Trên thuận hòa với cả hai bên nội ngoại, dưới thương yêu con cháu không phân biệt, trái tình người thì không, phải đạo lý thì có.

“Đói cho sạch rách cho thơm” – tôi giữ phẩm giá trên hết, trước không bán rẻ lương tâm, sau khỏi hổ với con thơ, trái của câu ấy là đồng loại bỏ.

Trên trọng hiếu, dưới trọng tình, trái pháp luật dù nhỏ cũng là sai, phải đạo đức dù lớn cũng làm được.

Biết tiến lúc đường trơn, biết lùi lúc vực sâu, biết trước lường tai họa, biết sau nghĩ đến gia đình, trên lòng mẹ, dưới mắt con.

Trước gieo nhân bằng lời nói dịu dàng, sau gặt quả bằng thiện cảm từ người, trên nhờ vậy mà yên, dưới nhờ vậy mà thuận.

Trái ác giả ác báo thì tôi lùi, phải thiện giả thiện lai thì tôi tiến, trước theo ông bà, sau theo pháp luật, trên dưới như một.

Trên cúng giỗ đúng ngày, dưới dạy con đúng lễ, trước nhìn vào tục ngữ “Cây ngay không sợ chết đứng”, sau mới dám sống ngay.

Tiến vì lẽ phải, lùi vì lòng lành, trước biết luật nhân quả có “ở hiền gặp lành”, trên biết ơn, dưới biết nhường.

Trái luật thì dừng như ngựa thấy vực, phải luật thì tiến như thuyền xuôi gió, trên nhờ đức, dưới nhờ sự nghiêm.

Biết trên – biết cha mẹ già cần gì, biết dưới – biết con thơ muốn gì, biết trước – biết tích phúc từ hôm qua, biết sau – biết tránh họa ngày mai.

Trên phải lễ với người trên, dưới phải nhân với kẻ dưới, trái thì chẳng khác gì thú vật, phải thì mới xứng danh con người.

“Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau” – trên kính dưới nhường chính là lựa lời.

Trước tiên không phạm luật dù lợi to bằng núi, sau cùng mới tính đến danh thơm, trên vậy, dưới vậy, trái phải rõ ràng.

Tiến mà vẫn nhìn lại phía sau, lùi mà vẫn thấy phía trước, trước lo đạo đức, sau hưởng bình an, trên thờ Phật, dưới thương người.

Trên biết giữ gia phong, dưới biết nối truyền thống, trái với ông bà là bất hiếu, phải với ca dao là tròn chữ hiếu.

Trái lương tâm thì nghỉ, phải chính nghĩa thì đi, trước nhìn luật nhân quả “gieo gió gặt bão”, trên dưới đều thấm.

Biết trước – biết làm phúc thì con cháu nhờ, biết sau – biết làm ác thì thân mang họa, biết trên – biết kính già, biết dưới – biết yêu trẻ.

Tiến không quên lối về, lùi không mất hướng đi, trước lấy pháp luật làm la bàn, sau lấy đạo lý làm chân đế, trên dưới nhờ đó mà vững.

Trên không để mẹ già một mình, dưới không để con thơ thiếu ăn, trái với điều ấy là tội, phải với điều ấy là phúc.

Trước học làm người theo ca dao, sau làm việc theo pháp luật, trái với điều học thì hổ thầy, phải với điều học thì vinh cha mẹ.

Trên không cãi lời cha mẹ già, dưới không đánh mắng con thơ dại, trái pháp luật là tự hủy, phải đạo lý là tự cứu, trước tính, sau làm.

Tiến lên khi lẽ phải rõ mười mươi, lùi lại khi nghi ngờ còn một chút, trước nghe tục ngữ “biết thì thưa thốt”, sau mới mở miệng, trên dưới đều phục.

Biết trước – nhân nào quả ấy không sai, biết sau – tham thì thâm thế nào cũng thấy, biết trên để cậy nhờ, biết dưới để gửi gắm, biết trái mà tránh, biết phải mà theo.

Trên biết thờ kính ông bà mỗi sáng, dưới biết dạy con chữ “nhẫn” mỗi chiều, trái với “uống nước nhớ nguồn” là vong bản, phải với câu ấy là có gốc.

Trái luật giao thông cũng không dám, phải lẽ đời dù thiệt cũng cam, trước sợ nhân quả hơn sợ quan tòa, sau sợ con thơ nhìn vào mà học hư, trên sợ mẹ già thở dài.

Tiến vì cái đúng – đúng pháp, đúng tình, đúng lẽ; lùi vì cái sai – sai đạo, sai luật, sai lời. Trên được nhờ, dưới được nhờ, trước sau vẹn toàn.

“Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ” – trên cười với bề trên cho hòa, dưới cười với em bé cho vui, trái mà cau có thì mất lòng, phải mà vui vẻ thì được lòng.

Trước tránh xa điều ác như tránh lửa, sau gần gũi điều lành như gần hoa, trên không lừa đảo, dưới không ức hiếp, trái phải phân minh.

Trên có lỗi thì xin lỗi không ngượng, dưới có lỗi thì bỏ qua không chấp, trước coi “Đánh kẻ chạy đi, không ai đánh người chạy lại”, sau thấy lòng nhẹ tênh.

Biết trước để mà lo, biết sau để mà liệu, biết trên để mà nhờ, biết dưới để mà thương, biết tiến để mà đi, biết lùi để mà về.

Trái với phong tục tốt đẹp thì tôi không theo dù đông người làm, phải với thuần phong mỹ tục thì tôi làm dù chỉ một mình, trên dưới ai thấy cũng kính.

Tiến chậm mà chắc còn hơn lùi vội mà sai, trước kiểm tra có vi phạm luật không, sau mới bước, trên lấy đạo đức làm gối, dưới lấy nhân quả làm đệm.

Trên ăn trông nồi, ngồi trông hướng – là dạy của bà, dưới ăn có chừng, nói có mực – là dạy của mẹ, trái thì mất dạy, phải thì có gia phong.

Trước tôi tin luật nhân quả: “Ở hiền gặp lành” có thật, sau tôi sống hiền để gặp lành, trên để cha mẹ hãnh diện, dưới để con cái tự hào.

Trái lẽ phải thì lùi ngay một bước, phải lẽ phải thì tiến dù có gian truân, trên ngẩng đầu không thẹn, dưới cúi mặt không lo, trước sau vẹn tròn.

Biết trên biết dưới – mới gọi là người có học, biết trái biết phải – mới gọi là người có đức, biết trước biết sau – mới gọi là người có tuệ, biết tiến biết lùi – mới gọi là người có an.

Trên không vì giàu mà quên tổ tiên, dưới không vì khổ mà bỏ con thơ, trái đạo lý thì trời tru đất diệt, phải với ca dao thì sống lâu.

“Cây ngay không sợ chết đứng” – tôi làm cây ngay, trước không cong theo thời cuộc, sau không gãy theo áp lực, trên được tựa, dưới được nhờ.

Tiến lên phía trước nhưng vẫn giữ lối về, lùi về phía sau nhưng vẫn thấy đường tới, trước lấy pháp luật làm hàng rào, sau lấy đạo đức làm bờ thành.

Trên thương mẹ già như nắng hạn mong mưa, dưới thương con thơ như đất khô mong nước, trái nghĩa thì không làm, phải tình thì hết lòng.

Trước tôi học “Lời nói chẳng mất tiền mua”, sau tôi thực hành nói năng có văn hóa, trên kính lão, dưới đáp từ, trái phải thấu tình.

Trái luật thì tôi đứng yên như cột đình, phải đạo thì tôi đi tới như thuyền buồm, trước hỏi nhân quả có mâu thuẫn không, sau mới quyết, trên dưới yên tâm.

Biết trên – biết nhường cơm sẻ áo cho cụ già, biết dưới – biết bỏ qua lỗi lầm cho trẻ nhỏ, biết trước – biết tránh gieo ác từ trong ý nghĩ, biết sau – biết ngọt quả từ việc lành.

Tiến mà không lấn lướt là tiến khôn, lùi mà không hèn nhát là lùi khéo, trước coi “mềm mỏng mà cứng”, sau thấy ai cũng nể, trên dưới đều hài lòng.

Trên giữ tròn chữ hiếu với song thân, dưới giữ tròn chữ từ với nhi nữ, trái pháp luật là đánh mất cả hai, phải đạo đức là vẹn nguyên cả đời.

“Đói cho sạch, rách cho thơm” – tôi giữ sạch danh dự hơn giữ tiền, trước không tham của người dù ai không biết, sau khỏi hổ với con thơ, trên thở phào, dưới ngước nhìn.

Trước tôi lo tu thân, sau tôi mới lo tề gia, trên tôi lo phụng dưỡng, dưới tôi lo giáo dục, trái với thứ tự ấy thì lộn xộn, phải với thứ tự ấy thì nề nếp.

Trái tinh thần “lá lành đùm lá rách” thì tôi quay lưng, phải tinh thần ấy thì tôi dang tay, trước nhìn nhân quả: cho đi là nhận lại, sau thấy lòng nhẹ như không.

Tiến khi luật pháp rộng đường, lùi khi đạo đức hẹp lối, trước biết lúc nào nên dừng – đó là khôn, sau biết lúc nào nên đi – đó là dũng.

Trên có mẹ già lưng còng, dưới có con thơ chân đất, trái lương tâm tôi không đành lòng, phải lẽ người tôi gắng làm, trước nhìn mẹ, sau nhìn con, thấy đường mà bước.

Biết trước – biết tích phúc từ hôm qua cho hôm nay, biết sau – biết gieo nhân hôm nay cho ngày mai, biết trên biết dưới để sợi dây gia đình không đứt.

Trái với ca dao “Của phi nghĩa có giàu đâu” thì tôi nghèo cũng chẳng ham, phải với câu ấy thì tôi giàu cũng chẳng kiêu, trên dưới một lòng.

Trước tiên không làm điều gì trái pháp luật dù nhỏ như cái kim, sau đó mới dám nói mình là người tử tế, trên dưới ai thấy cũng tin.

Tiến bằng tài đức thì tiến lâu dài, lùi bằng sự khôn ngoan thì lùi vinh quang, trước lấy “khiêm tốt” làm bạn, sau lấy “chính trực” làm thầy.

Trên biết nhìn xa, dưới biết nghĩ gần, trái biết dừng đúng chỗ, phải biết đi đúng đường, trước biết sợ nhân quả, sau biết yêu pháp luật.

“Thương người như thể thương thân” – trên tôi thương người già neo đơn, dưới tôi thương trẻ mồ côi, trái câu ấy là vô cảm, phải câu ấy là có tình.

Trái lẽ phải thì cắn răng nói không dù có lợi, phải lẽ đời thì gật đầu nhận lời dù có thiệt, trước nhìn mẹ già từng dạy, sau thấy nhẹ cả người.

Trên tôi tôn trọng luật bất thành văn của làng xã, dưới tôi tuân thủ luật thành văn của nhà nước, trái luật nào cũng không, phải luật nào cũng có.

Biết trước – biết vay thì phải trả, biết sau – biết làm ắt chịu đền, biết trên biết dưới để trọn vẹn nghĩa vợ chồng, biết trái biết phải để khỏi lệch lạc.

Tiến không một mình, lùi không ôm hận, trước nhờ pháp luật soi đường, sau nhờ đạo đức giữ lửa, trên nhờ cha mẹ chỉ bảo, dưới nhờ con cái làm gương.

Trước tôi học “Ở hiền gặp lành” từ thuở bé, sau tôi sống hiền suốt cả thanh xuân, trên để phúc đức cho con, dưới để an yên cho mình, trái phải rạch ròi.

Trái với điều ác thì lùi ngay dù đang tiến, phải với điều thiện thì tiến ngay dù phải lùi, trước sau chỉ một niệm: sống đúng luật trời, đúng luật người.

Trên ăn có mời cha mẹ trước, dưới ăn có để phần con cái sau, trái phép lịch sự là hổ thẹn, phải lễ nghĩa là tròn phận, trước sau gìn giữ.

Biết tiến biết lùi như nước chảy theo rãnh, biết trước biết sau như cây trồng nhìn quả, biết trên biết dưới như nhà có nóc có nền, biết trái biết phải như đi có bạn.

Trên tôi không dối cha, dưới tôi không phỉnh con, trái lương tri tôi không buôn bán, phải đạo đức tôi không đổi chác, trước sau một dạ, trái phải một lòng.

“Có công mài sắt có ngày nên kim” – tôi mài đức tính tuân thủ pháp luật mỗi ngày, trên mài lòng hiếu thảo, dưới mài đức bao dung, trái mài thói hư, phải mài nết tốt.

Trước tôi nhìn vào tục ngữ “Lành làm đúc ác mang”, sau tôi thấy rõ từng việc mình làm, trên được nhờ phúc đức cha ông, dưới cũng nhờ vào chính tôi.

Trái pháp luật thì tôi đứng ngoài cuộc chơi, phải đạo lý thì tôi vào trong vòng tay, trước phân rõ trước sau, trên dưới mới thuận.

Tiến mà biết dừng đúng lúc còn hơn tiến mãi mà ngã, lùi mà biết đứng đúng chỗ còn hơn lùi hoài mà mất, trước có nhân quả dẫn đường, sau có pháp luật che chở.

Trên kính trời, dưới kính đất, trước kính pháp luật, sau kính lòng người, trái kính nào cũng chẳng yên, phải kính cả bốn thì ở đời vững như bàn thạch.